Kıdem tazminatı, iş sözleşmesi kanunda sayılan sebeplerle sona eren ve en az bir yıllık kıdemi bulunan işçiye ödenen bir tazminattır. Uygulamada en çok karıştırılan konu, hesaplamada hangi ücretin esas alınacağıdır.
1. Kıdem süresini belirleyin
İşe giriş tarihi ile iş sözleşmesinin sona erdiği tarih arasındaki süre esas alınır. Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. Ücretsiz izinde geçen süreler kıdemden düşülür.
2. Giydirilmiş brüt ücreti hesaplayın
Kıdem tazminatına esas ücret, çıplak brüt ücret değil, giydirilmiş brüt ücrettir. Giydirilmiş ücrete dâhil edilen başlıca kalemler:
- Yol ve yemek yardımı
- Yakacak, giyim ve konut yardımı
- Düzenli ödenen ikramiye ve primler
- Sürekli nitelikteki sosyal yardımlar
Ancak fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti ve arızi nitelikteki ödemeler giydirilmiş ücrete dâhil edilmez.
3. Tazminat tutarını bulun
Her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir. Yıldan artan süreler için oranlama yapılır:
Kıdem Tazminatı = Giydirilmiş Günlük Ücret × 30 × Toplam Yıl (küsurat dâhil)
4. Tavan sınırını uygulayın
Hesaplanan tutar, ilgili dönemin kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Tavan, en yüksek Devlet memuruna ödenen emeklilik ikramiyesi tutarıdır ve her altı ayda bir güncellenir. Tavanı aşan kısım ödenmez.
5. Kesintileri düşün
Kıdem tazminatından yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Bu yönüyle kıdem tazminatı, ihbar tazminatından ayrılır — ihbar tazminatından gelir vergisi de kesilir.
Örnek
8 yıl 6 ay çalışan, giydirilmiş brüt aylık ücreti 40.000 TL olan bir işçi için:
- Kıdem: 8,5 yıl
- Brüt tazminat: 40.000 × 8,5 = 340.000 TL
- Damga vergisi: 340.000 × 0,00759 = 2.580,60 TL
- Net tazminat: 337.419,40 TL
Not: Ücretin ilgili dönem tavanını aşması hâlinde hesaplama tavan üzerinden yapılır.
Zamanaşımı
Kıdem tazminatı alacağında zamanaşımı süresi beş yıldır ve fesih tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Kendi durumunuza göre tahmini tutarı görmek için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.