Arabuluculuk, tarafların tarafsız bir üçüncü kişinin kolaylaştırıcılığında bir araya gelerek uyuşmazlıklarını kendi iradeleriyle çözdükleri yöntemdir. Av. Eyşan Esra Yılmaz, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Siciline kayıtlı arabulucu ve uzlaştırmacı olarak görev yapmaktadır.
Neden arabuluculuk?
- Hız: Dava şartı arabuluculukta süreç kural olarak 3 hafta (zorunlu hâllerde +1 hafta) içinde tamamlanır. Aynı uyuşmazlık dava yoluyla yıllar sürebilir.
- Maliyet: Anlaşma sağlanırsa yargılama harçları, keşif ve tanık giderleri doğmaz.
- Gizlilik: Görüşmelerde açıklanan bilgiler daha sonra delil olarak kullanılamaz.
- İcra edilebilirlik: Anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi ile mahkeme ilamı gücündedir.
- İlişkinin korunması: Özellikle ticari ilişkilerde tarafların çalışmaya devam edebilmesini sağlar.
Dava şartı (zorunlu) arabuluculuk
Aşağıdaki uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurmadan dava açılamaz; açılırsa dava usulden reddedilir:
- İşçi-işveren alacak ve tazminat uyuşmazlıkları (kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin) ile işe iade talepleri
- Ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri
- Tüketici uyuşmazlıkları (belirli parasal sınırın üzerindekiler)
- Kiralanan taşınmazların tahliyesi, kira alacağı ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları
Uzlaştırma
Ceza hukukunda ise, şikâyete bağlı bazı suçlar ile kanunda sayılan suçlarda uzlaştırma kurumu uygulanır. Uzlaşma sağlandığında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir veya dava düşer.
Süreç nasıl işler?
- Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapılır.
- Sicilden bir arabulucu görevlendirilir.
- Taraflara ulaşılır ve ilk toplantı günü belirlenir.
- Toplantılar yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.
- Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi, sağlanamazsa son tutanak düzenlenir.
Son tutanağın dava dilekçesine eklenmesi zorunludur.