Dava açarken hangi harçlar ödenir?
- Başvurma harcı: Her dava, icra takibi ve kanun yolu başvurusunda alınan maktu harçtır.
- Peşin harç: Konusu belirli bir değer olan davalarda, nispi karar ve ilam harcının dörtte biri dava açılırken peşin alınır.
- Karar ve ilam harcı: Dava sonunda hükmedilen değer üzerinden hesaplanır. Konusu para olmayan davalarda maktu olarak alınır.
- Vekâlet suret harcı ve dosya gideri: Küçük tutarlı maktu kalemlerdir.
Gider avansı nedir?
Harçlardan ayrı olarak, yargılama sırasında yapılacak tebligat, keşif ve tanık giderleri için mahkeme veznesine yatırılan tutardır. Miktarı, her yıl Adalet Bakanlığı'nca yayımlanan tarifeye ve taraf sayısına göre belirlenir. Yetersiz kaldığında ek avans istenir; yatırılmaması dava dosyasının işlemden kaldırılmasına yol açar.
Harçtan muafiyet ve adli yardım
İş davalarında işçiler, nafaka davalarında davacılar gibi bazı hâllerde harç muafiyeti veya erteleme söz konusudur. Ayrıca ödeme gücü bulunmayanlar, adli yardım talebiyle harç ve giderlerden geçici olarak muaf tutulabilir. Talep, dava dilekçesiyle birlikte mahkemeye sunulur.
Harç iadesi
Dava, feragat veya kabul nedeniyle karara bağlanırsa harcın bir kısmı iade edilebilir. Ayrıca fazla veya yersiz ödenen harçlar, ödeme tarihinden itibaren beş yıl içinde talep edilerek geri alınabilir.