Elinize bir ödeme emri ulaştığında yapmanız gereken ilk şey, tebliğ tarihini not etmektir. Çünkü icra hukukunda süreler kesindir ve kaçırıldığında telafisi çok güçtür.
İtiraz süresi
- İlamsız icra: Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün
- Kambiyo senetlerine mahsus takip: Borca itiraz 5 gün, imzaya itiraz 5 gün (icra mahkemesine)
- İlamlı icra: İtiraz hakkı yoktur; yalnızca icranın geri bırakılması istenebilir
Nereye ve nasıl itiraz edilir?
İlamsız icrada itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yazılı olarak veya sözlü beyanla yapılır. Kambiyo takiplerinde ise itiraz doğrudan icra mahkemesine yapılmalıdır. İtiraz dilekçesinde borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça belirtilmelidir.
İtirazın sonucu
İlamsız icrada süresinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. Bu durumda alacaklı, takibe devam edebilmek için:
- İtirazın iptali davası (asliye/sulh hukuk mahkemesinde, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde) veya
- İtirazın kaldırılması (icra mahkemesinde, elinde İİK m. 68'deki belgelerden biri varsa, 6 ay içinde)
yollarından birine başvurmalıdır. İtirazın iptali davasında haksız çıkan taraf aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir.
Süreyi kaçırdıysanız
Süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Ancak şu yollar hâlâ açıktır:
- Gecikmiş itiraz: Kusuru olmaksızın (hastalık, yurt dışında olma gibi) süreyi kaçıran borçlu, engelin kalktığı tarihten itibaren 3 gün içinde icra mahkemesine başvurabilir.
- Menfi tespit davası: Borçlu olunmadığının tespiti için her zaman açılabilir. Teminat karşılığında takibin durdurulması istenebilir.
- İstirdat davası: Ödeme yapıldıysa, ödemeden itibaren 1 yıl içinde geri alma davası açılabilir.
- Şikâyet: İcra dairesinin işlemi kanuna aykırıysa 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilir. Kamu düzenine aykırılıkta süre aranmaz.
Haczedilemeyen mallar
Takip kesinleşse dahi bazı mal ve haklar haczedilemez:
- Maaşın dörtte üçü (nafaka alacakları hariç)
- Emekli maaşı (borçlunun muvafakati hariç)
- Borçlu ve ailesinin geçimi için zorunlu ev eşyaları
- Mesleğin sürdürülmesi için gerekli alet ve edevat
Ödeme emri elinize ulaştığında, itiraz süresi dolmadan bir avukata danışmanız en doğru yaklaşımdır.